Water vasthouden in plaats van afvoeren

Gremmen: ‘Aan deze specifieke sessie namen een wethouder uit de regio Rivierenland, twee gedeputeerden en Fruitpactvoorzitter en voorzitter kring Midden-Nederland van de NFO Marc André de la Porte deel. We bogen ons gezamenlijk over de ruimtelijke opgave van het gebied in relatie tot economische ontwikkelingen, de Regionale (klimaat)Adaptatiestrategie (RAS) en de Regionale Energiestrategie (RES).’

‘In Nederland stevenen we af op een mediterraan klimaat. De laatste drie jaren hadden we, meer dan voorheen, te maken met de gevolgen van klimaatverandering. Telers hebben vaker te maken met nachtvorstbescherming, meer zonnebrand van het fruit, meer extreme neerslag én meer droogte. De kwetsbaarheid van de sector neemt toe. Het is de vraag of de fruitteelt daarom nog wel uit zou mogen uitbreiden, zoals in de Tielerwaard, tussen Tiel en Waardenburg, het geval is. De grenzen van waterbeschikbaarheid zijn bereikt en het zal als fruitteler niet altijd meer vanzelfsprekend zijn dat je altijd water tot je beschikking hebt. In 2018 hadden we al een beregeningsverbod. Vorig jaar zaten we op het randje daarvan. Het huidige watersysteem is geënt op water afvoeren en niet op water vasthouden. Willen we de risico’s managen, dan ligt er een verantwoordelijkheid voor de telers zelf. Het belangrijkst is het bewuster omgaan met water. Het is van belang om niet overdadig te beregenen, zoals op een zonnige middag, maar om dat ’s nachts te doen. Verschillende telers maken ook al gebruik van druppelinstallaties, waarmee veel water bespaard wordt. Voor de aanschaf ervan kunnen ze gebruik maken van subsidies van Waterschap Rivierenland. Voor het creëren van waterberging zijn fruittelers zelf verantwoordelijk, maar ook daarvoor heeft Waterschap Rivierenland een subsidieregeling.’

De heemraad: ‘Water is voor iedereen. Het bewust omgaan met water geldt niet alleen voor fruittelers, maar voor alle sectoren én voor particulieren, die hun tuin bijvoorbeeld kunnen vergroenen. Binnen de fruitteelt wordt tot nog toe maar sporadisch gewerkt aan het vasthouden van water, terwijl het een steeds belangrijker item wordt voor de regio. Ook al zouden we dit jaar een beter jaar hebben, dan krijgen we nog altijd steeds frequenter met droogte te maken. Een goede bodem, die veel organische stof bevat, is daarbij ook van belang. Niet alleen voor een goede teelt, maar ook omdat zo’n bodem beter water vasthoudt dan afvoert. Wat betreft ruimte is het van belang niet in kwetsbare gebieden te bouwen of daar de fruitteelt en infrastructuur uit te breiden. En we kunnen functies verenigen. Zo loopt er al een proefproject in Wadenoijen, waarbij zonnepanelen boven bessen gebruikt worden om de bessen te beschermen tegen extreme neerslag, waardoor veel minder gebruik gemaakt hoeft te worden van gewasbescherming tegen schimmels. Maar de panelen beschermen ook tegen zonnebrand én je wekt er duurzame energie mee op. Dat is goed voor het gewas, het milieu én het bespaart ruimte. De leden van Gedeputeerde Staten reageerden erg positief op het feit dat er aan innovaties gewerkt wordt vanuit de sector zelf. Voor zulke initiatieven bestaan ook provinciale subsidies.’

In het nieuwe waterbeheerprogramma 2022-2027 van Waterschap Rivierenland is het onderwerp klimaatadaptatie van groot belang. ‘Het accent verschuift daarbij van water afvoeren naar water vasthouden. We hebben allemaal te maken met klimaatverandering. Het is structureel en iedereen moet ermee aan de slag. Maar om beter op de klimaatverandering te anticiperen, benadrukken we vooral het belang van samenwerking tussen overheden, bedrijfsleven en maatschappij.’

Meer informatie over de subsidieregelingen.